Etap III (gimnazjum)

Uczniowie przystępujący do tego etapu edukacyjnego zostali wcześniej wprowadzeni do myślenia algorytmicznego poznając podstawowe pojęcia informatyczne i rozwiązując algorytmicznie wybrane problemy, programując przy tym wizualnie ich rozwiązania. Dotychczas zdobyte wiedza i umiejętności informatyczne są rozwijane i poszerzane na tym etapie edukacyjnym w środowisku tekstowego języka programowania. Rozwijają przy tym kompetencje zespołowego rozwiązywani problemów i realizacji projektów. 8 Uczniom zainteresowanym pogłębionym kształceniem informatycznym (np. startującym w Olimpiadzie Informatycznej Gimnazjalistów lub w Olimpiadzie Informatycznej) należy umożliwić realizację bardziej zaawansowanych treści (oznaczonych w podstawie gwiazdką *) i osiągnięcia umiejętności informatycznych na wyższym poziomie. Zajęcia informatyczne na tym etapie edukacyjnym powinny przybliżyć uczniom informatykę, jako ekscytującą dziedzinę dalszego kształcenia, studiowania i ewentualnej przyszłej kariery zawodowej.

Uwaga. Gwiazdka *, umieszczona przed całym punktem lub przed pojęciem, oznacza opcjonalne treści kształcenia, które nie muszą być realizowane przez wszystkich uczniów, a mogą nimi być objęci uczniowie wybitnie zainteresowani kształceniem informatycznym, którzy np. zamierzają wybrać kształ- cenie informatyczne w rozszerzonym zakresie w szkole ponadgimnazjalnej, kształcić się w kierunku technik informatyk lub w przyszłości podjęć studia na kierunku informatycznym lub pokrewnym. Inne treści, nie oznaczone gwiazdką, mogą być również interpretowane w poszerzonym zakresie.

  1. Rozumienie, analizowanie i rozwiązywanie problemów. Uczeń:
    1. Formułuje problem w postaci specyfikacji (czyli opisu danych, wyników i związków między nimi) i stosuje do niego podstawowe kroki w algorytmicznym rozwiazywaniu problemów.
    2. Stosuje graficzne sposoby przedstawiania algorytmów i struktur danych (np. język naturalny, schematy blokowe, lista kroków, *pseudo-język programowania), *grafy, *diagramy stanów (automatu)).
    3. Rozwija znajomość algorytmów, korzystając z oprogramowania do demonstracji działania algorytmów, wykonuje eksperymenty z algorytmami z wykorzystaniem takiego oprogramowania dla różnych danych.
    4. Stosuje przy rozwiązywaniu problemów podstawowe algorytmy wyszukiwania i porządkowania na zbiorach elementów różnego rodzaju.
    5. Porównuje działanie różnych algorytmów dla wybranego problemu (np. dla porządkowania) i określa ich efektywność na podstawie liczby wykonywanych działań i czasów ich działania.
    6. Posługując się abstrakcją, redukuje problem do pod problemów, w tym celu stosuje w szczególności: metodę połowienia, metodę dziel i zwyciężaj, rekurencję, podejście zachłanne, *programowanie dynamiczne.
    7. Przedstawia sposoby reprezentowania w komputerze różnych form informacji, takich jak: liczby naturalne (system pozycyjny o podstawie 2, 8 i 16), znaki (teksty), obrazy i algorytmy ich otrzymywania.
    8. Prezentuje przykłady powiązania informatyki z innymi dziedzinami, w sferze pojęć, obiektów oraz algorytmów.
  2. Programowanie i rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem komputera i innych urządzeń cyfrowych. Uczeń:
    1. Projektuje i tworzy programy w procesie rozwiązywania problemów, w programach stosuje: instrukcje wejścia/wyjścia, wyrażenia arytmetyczne i logiczne, instrukcje iteracyjne, instrukcje warunkowe, funkcje i procedury z parametrami i bez parametrów oraz odpowiednie struktury danych: zmienne, tablice, *struktury dynamiczne. *grafy (drzewa).
    2. Testuje swoje programy, weryfikuje ich poprawność, objaśnia przebieg ich działania dla różnych danych.
    3. Stosuje inne narzędzia (aplikacje) do komputerowego rozwiązywania problemów, np. arkusz kalkulacyjny – zapisuje w nim wybrane algorytmy, opracowuje i wizualizuje w nim dane pochodzące z różnych dziedzin.
    4. Projektuje, tworzy i publikuje stronę internetową z wykorzystaniem odpowiednich narzędzi, tworzy własne e-portfolio.
    5. Korzystając z aplikacji komputerowych przygotowuje (multimedialne, także w chmurze) dokumenty i prezentacje na pożytek rozwiązywanych problemów i własnych prac, stosuje przy tym odpowiednie style, dostosowuje format i wygląd opracowań do ich treści i przeznaczenia.
    6. Wyszukuje informacje w sieci stosując złożone postaci zapytań i korzysta z zaawansowanych możliwości wyszukiwarek. Ocenia informacje i zasoby pochodzące z sieci pod względem rzetelności i pełności w powiązaniu z tematem poszukiwań. 9
    7.  Definiuje i tworzy bazę danych w postaci jednej tabeli *lub wielu tabel; wyszukuje informacje w bazie danych i wykonuje inne operacje na bazie (np. porządkowanie danych według różnych kryteriów). Wykorzystuje bazę danych w rozwiązywanych problemach, np. przy tworzeniu korespondencji seryjnej.
    8. Stosuje różne narzędzia multimedialne i technologie do wsparcia swojego kształcenia w różnych dziedzinach.
  3. Posługiwanie się komputerem, urządzeniami cyfrowymi i sieciami komputerowymi. Uczeń:
    1. Opisuje budowę sieciowego systemu komputerowego, jego elementy, ich funkcje i współdziałanie. Korzysta z podstawowych usług sieciowych.
    2. Zarządza swoimi zasobami: plikami, folderami, programami.
    3. Rozwija umiejętności korzystania z różnych urządzeń do tworzenia elektronicznych wersji tekstów, obrazów, dźwięków, filmów i animacji oraz oferujących inne funkcjonalności (np. GPS, program rozpoznający muzykę).
    4. Potrafi zdiagnozować proste awarie urządzeń cyfrowych i korzystając z pomocy poradzić sobie z prostą awarią.
    5. Poprawnie posługuje się terminologią związaną z informatyką i technologią.
  4. Rozwijanie kompetencji społecznych. Uczeń:
    1. Wykazuje pozytywne nastawienie do współpracy i z zespołem, przyjmując różne role, projektuje, tworzy i prezentuje wspólnie otrzymane wytwory, takie jak: strony internetowe, nagrania wideo, filmy, animacje.
    2. Posługuje się narzędziami pomocnymi przy organizacji pracy zespołowej.
    3. Bierze udział w różnych formach współpracy, jak: programowanie w parach lub w zespole, realizacja projektów, uczestnictwo w zorganizowanej grupie uczących się (np. w formie odwróconego kształcenia).
    4. Na przykładach wyjaśnia, na czym polega pozytywny i negatywny wpływ technologii na kulturę osobistą jej użytkowników.
    5. Ocenia źródła informacji, w szczególności w sieci, pod względem rzetelności i wiarygodności w odniesieniu do rzeczywistych problemów.
    6. Docenia znaczenie otwartych zasobów w sieci i korzysta z nich.
    7.  Przedstawia główne etapy w historycznym rozwoju informatyki i technologii.
    8.  Demonstruje praktyczne zastosowania podejścia algorytmicznego w różnych przedmiotach (dziedzinach).
    9. Określa zakres kompetencji informatycznych, niezbędnych do wykonywania różnych zawodów, zwłaszcza tych, które interesują go jako przyszły wybór.
    10. Rozważa i dyskutuje wybór dalszego i pogłębionego kształcenia w zakresie informatyki.
  5. Przestrzeganie prawa i zasad bezpieczeństwa. Uczeń:
    1. Opisuje kwestie etyczne związane z wykorzystaniem komputerów i sieci komputerowych, takie jak: bezpieczeństwo, cyfrowa tożsamość, prywatność, własność intelektualna, równy dostęp do informacji i dzielenie się informacją.
    2. Rozróżnia typy licencji na oprogramowanie: oprogramowanie otwarte (open source), wolne (wolne), powszechnie dostępne (public domain) i inne.
    3. Rozróżnia typy licencji na zasoby w sieci, w tym licencje wolne.
    4. Postępuje etycznie w pracy z informacjami i w komunikacji, w szczególności przestrzega netykiety, i określa konsekwencje nie przestrzegania norm etycznych.